Biên tập viên

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động và những rào cản thương mại gia tăng, ngành gỗ và lâm sản Việt Nam đang đứng trước những khó khăn lớn để đạt được mục tiêu xuất khẩu 15,2 tỷ USD năm 2024. Hội nghị giao ban ngành chế biến và xuất khẩu gỗ quý III/2024 tại Bình Dương đã nêu bật các áp lực và thách thức hiện tại.

Ngành gỗ Việt Nam nỗ lực chinh phục mục tiêu 15,2 tỷ USD

Những khó khăn lớn của ngành

  1. Biến động kinh tế và chính trị toàn cầu
    • Xung đột chính trị leo thang, bất ổn chuỗi cung ứng, và các rào cản phi thuế quan đã làm tăng chi phí hoạt động.
    • Chi phí vận tải biển gia tăng khiến giá thành sản phẩm kém cạnh tranh hơn.
  2. Thách thức tại các thị trường xuất khẩu chính
    • Hoa Kỳ:
      • Chiếm hơn 54% kim ngạch xuất khẩu của ngành gỗ, nhưng chính sách phòng vệ thương mại gây áp lực lớn.
      • Các vụ kiện chống bán phá giá liên tục, cùng với việc Mỹ chưa công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường, làm tăng rủi ro pháp lý và chi phí cho doanh nghiệp.
    • Liên minh châu Âu:
      • Quy chế Chống mất rừng (EUDR), dự kiến có hiệu lực vào tháng 12/2024, yêu cầu chứng minh nguồn gốc sản phẩm và tuân thủ các tiêu chuẩn bền vững.
    • Đông Bắc Á:
      • Các chính sách mới tại Hàn Quốc, Nhật Bản làm tăng chi phí và rủi ro cho doanh nghiệp.
  3. Các vấn đề nội tại
    • Việc hoàn thuế chậm trễ khiến doanh nghiệp thiếu hụt nguồn vốn quay vòng.
    • Năng lực cạnh tranh kỹ thuật, công nghệ và quản trị còn hạn chế.

Tín hiệu lạc quan và hướng đi mới

  • Kết quả 7 tháng đầu năm:
    • Kim ngạch xuất khẩu đạt 9,36 tỷ USD, tương đương 61,5% kế hoạch năm.
    • Xuất khẩu dăm gỗ tăng gần 38% và các sản phẩm gỗ tăng trên 20%, nhờ vào sự mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.
  • Nỗ lực cải thiện năng lực cạnh tranh:
    Ông Đỗ Xuân Lập, Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST), nhấn mạnh các giải pháp quan trọng:

    1. Đổi mới công nghệ sản xuất và giảm phát thải để đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
    2. Chuyển đổi số và quản trị doanh nghiệp để nâng cao hiệu quả hoạt động.
    3. Đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tìm kiếm các thị trường tiềm năng.
    4. Phát triển chương trình chứng chỉ quản lý rừng bền vững để đáp ứng yêu cầu từ các thị trường khắt khe.
    5. Tăng cường phòng vệ thương mại và phối hợp với các cơ quan chức năng để ứng phó với các vụ kiện.

Đề xuất hỗ trợ từ cơ quan quản lý

  1. Hỗ trợ xúc tiến thương mại:
    Tăng cường các chương trình quảng bá sản phẩm gỗ Việt Nam tại thị trường quốc tế.
  2. Xây dựng chính sách ưu tiên:
    • Hạn chế đầu tư FDI vào các dự án sản xuất sản phẩm gỗ bị áp thuế chống bán phá giá tại nước thứ ba.
    • Đẩy nhanh quá trình hoàn thuế giá trị gia tăng, giảm áp lực tài chính cho doanh nghiệp.
  3. Phát triển bền vững:
    • Mở rộng quy mô cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững trên toàn quốc.
    • Tăng cường chính sách bảo vệ và phát triển rừng, đảm bảo nguồn nguyên liệu ổn định.

Kỳ vọng vào tương lai

Dù đối mặt với nhiều thách thức, ngành gỗ và lâm sản Việt Nam vẫn có cơ hội lớn để đạt mục tiêu 15,2 tỷ USD xuất khẩu trong năm 2024. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các doanh nghiệp, hiệp hội và cơ quan chức năng nhằm xây dựng các chiến lược hiệu quả, vượt qua khó khăn và khẳng định vị thế của ngành trên thị trường quốc tế.

Đình Cường