Tính đến thời điểm hiện tại, doanh nghiệp FDI đang chơi một vai trò quan trọng trong ngành chế biến và xuất khẩu gỗ của Việt Nam, chiếm từ 48% đến 50% tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành. Báo cáo mới nhất từ Tổ chức Forest Trends, phối hợp với các hiệp hội gỗ, đã công bố những điểm quan trọng về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong ngành gỗ Việt Nam trong giai đoạn từ 2020 đến 9 tháng năm 2023.

Mặc dù số lượng dự án FDI mới giảm trong hai năm đầu dịch Covid-19, nhưng sau khi đại dịch được kiểm soát, dự án mới và vốn đầu tư của doanh nghiệp FDI trong ngành gỗ đã có sự phục hồi mạnh mẽ. Trong 9 tháng đầu năm 2023, số lượng dự án đầu tư mới tăng mạnh, đạt hơn 1,25 lần và số vốn góp mới tăng gấp 2,5 lần so với cả năm 2022. Các dự án tăng vốn giảm, nhưng tổng số vốn đầu tư tăng gần 1,1 lần so với cả năm 2022.

Nổi bật trong tổng số 33 dự án FDI là sự đa dạng về nguồn đầu tư, đến từ 10 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trung Quốc, Hồng Kông, Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore là những quốc gia dẫn đầu về số lượng và vốn đầu tư. Quy mô vốn bình quân đầu tư cho mỗi dự án mới đạt khoảng 6,5 triệu USD, tăng gần gấp đôi so với năm 2022.

Chế biến gỗ vẫn là nhóm hàng thu hút nhiều dự án FDI mới nhất, tiếp theo là ván nhân tạo, viên nén, thương mại gỗ và các sản phẩm phụ trợ khác. Điều đáng chú ý là số lượng dự án chế biến gỗ đã tăng, với giường, tủ, bàn, ghế và sofa gỗ là các sản phẩm được chú trọng đầu tư nhiều nhất.

Sự gia tăng của FDI vào ngành gỗ một phần là do các hiệp định thương mại tự do mới và vị trí địa lý thuận lợi của khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Chính sách ưu đãi và thu hút đầu tư của Chính phủ cũng đóng một vai trò quan trọng. Một số biện pháp phòng về thương mại của Hoa Kỳ đối với sản phẩm gỗ Trung Quốc cũng tạo cơ hội cho Việt Nam.

Mặc dù doanh nghiệp FDI chỉ chiếm 18-19% số lượng doanh nghiệp trong ngành, nhưng kim ngạch xuất khẩu của họ luôn đạt từ 47-49% tổng giá trị xuất khẩu của ngành gỗ. Điều này đòi hỏi sự tập trung vào việc lan tỏa hiệu ứng từ FDI đến doanh nghiệp trong nước thông qua môi trường cơ chế và chính sách hỗ trợ.

Ông Tô Xuân Phúc, Chuyên gia phân tích chính sách của Tổ chức Forest Trends, nhấn mạnh rằng sự đồng thuận và chia sẻ ý kiến giữa FDI và doanh nghiệp nội địa sẽ tạo ra các chính sách cân bằng và bền vững hơn. Sự gia tăng của doanh nghiệp FDI trong ngành gỗ đang tạo ra cơ hội, nhưng cũng đặt ra thách thức về quản lý và phát triển ngành một cách toàn diện và cân bằng.

Đình Cường