Trong nửa đầu năm 2024, ngành gỗ và sản phẩm gỗ Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế khi đạt kim ngạch xuất khẩu 7,5 tỷ USD, tăng 23,1% so với cùng kỳ năm 2023. Xu hướng tăng trưởng này được thúc đẩy bởi nhu cầu hồi phục tại các thị trường xuất khẩu lớn như Hoa Kỳ, Trung Quốc và một số thị trường mới.
Kết quả khả quan nửa đầu năm 2024
Theo Tổng cục Hải quan, trong tháng 6/2024, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt 1,25 tỷ USD, tuy giảm nhẹ 1,3% so với tháng trước nhưng vẫn tăng 13,3% so với tháng 6/2023. Trong đó, sản phẩm gỗ đạt 853,9 triệu USD, tăng 12,7% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tính chung 6 tháng đầu năm, các thị trường xuất khẩu chủ lực bao gồm:
- Hoa Kỳ: Dẫn đầu với kim ngạch 4,1 tỷ USD, chiếm 54,7% tổng giá trị xuất khẩu, tăng 24,5% so với cùng kỳ. Đây là thị trường quan trọng nhất của ngành gỗ Việt Nam, đặc biệt là sản phẩm nội thất.
- Trung Quốc: Kim ngạch đạt 1,05 tỷ USD, tăng mạnh 49,3%, nhờ nhu cầu nội địa lớn và quan hệ thương mại ổn định.
- Nhật Bản: Đạt 796,8 triệu USD, giảm nhẹ 2,2%.
- Hàn Quốc: Đạt 389,2 triệu USD, giảm 1,4%.
Ngoài ra, nhiều thị trường mới như Ấn Độ, Trung Đông, và UAE cũng ghi nhận tăng trưởng tích cực khi các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh mở rộng thị phần.
Thuận lợi từ chính sách quốc tế
Thành công trong xuất khẩu nửa đầu năm còn nhờ kết luận mới đây của Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) về điều tra chống lẩn tránh thuế đối với sản phẩm gỗ từ Việt Nam. Cụ thể, DOC công nhận các doanh nghiệp Việt Nam không thuộc phạm vi áp thuế sẽ được miễn thuế chống bán phá giá, chống trợ cấp, tạo điều kiện thuận lợi hơn khi xuất khẩu sang Hoa Kỳ.
Đây là cơ hội lớn để các doanh nghiệp tập trung phát triển sản phẩm nội thất chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn nghiêm ngặt của thị trường này. Việc Hoa Kỳ chiếm hơn 50% kim ngạch xuất khẩu gỗ tạo động lực lớn nhưng cũng đặt ra thách thức về sự phụ thuộc.
Thách thức trong nửa cuối năm 2024
Mặc dù tăng trưởng mạnh, ngành gỗ vẫn đối mặt nhiều thách thức lớn:
- Áp lực địa chính trị và chi phí vận tải: Xung đột quốc tế và căng thẳng thương mại khiến giá cước vận chuyển tăng cao, ảnh hưởng đến chi phí xuất khẩu.
- Các yêu cầu khắt khe từ thị trường lớn: Các tiêu chuẩn liên quan đến phát triển bền vững, nguồn gốc gỗ hợp pháp, giảm phát thải khí nhà kính ngày càng khắt khe.
- Khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước: Phần lớn doanh nghiệp trong ngành có quy mô nhỏ, phụ thuộc vào gia công, thiếu đầu tư vào thiết kế và xây dựng thương hiệu.
Bên cạnh đó, sự tập trung vào thị trường Hoa Kỳ là điểm yếu khi có biến động nhu cầu. Doanh nghiệp cần nhanh chóng đa dạng hóa thị trường để giảm rủi ro.
Hướng đi cho ngành gỗ Việt Nam
Với mục tiêu đạt 15,2 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu trong năm 2024, ngành gỗ cần những giải pháp toàn diện để tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức:
- Tăng cường đầu tư thiết kế và nâng cao giá trị gia tăng sản phẩm: Tập trung vào sáng tạo mẫu mã, ứng dụng công nghệ hiện đại để nâng cao chất lượng, đáp ứng xu hướng tiêu dùng toàn cầu.
- Đẩy mạnh chuyển đổi số và sản xuất xanh: Tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường, giảm phát thải để đáp ứng yêu cầu từ các thị trường EU và Hoa Kỳ.
- Mở rộng thị trường mới: Tăng cường xuất khẩu sang các thị trường tiềm năng như Ấn Độ, Trung Đông, và châu Phi, giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống.
- Nâng cao năng lực doanh nghiệp: Tập trung đào tạo nhân lực, mở rộng quy mô sản xuất, và xây dựng thương hiệu Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Triển vọng phát triển
Theo Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), thương mại toàn cầu dự kiến tăng trưởng mạnh hơn vào năm 2025, tạo cơ hội lớn cho ngành gỗ. Đặc biệt, xu hướng tiêu dùng nội thất tăng mạnh vào cuối năm sẽ là đòn bẩy để ngành gỗ đạt được các mục tiêu đã đề ra.
Với những bước tiến hiện tại, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ Việt Nam không chỉ hướng đến kim ngạch 15,2 tỷ USD trong năm 2024 mà còn khẳng định vị thế vững chắc trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Đình Cường