Trong bối cảnh “bão” lạm phát khiến nhiều thị trường xuất khẩu truyền thống của ngành gỗ suy thoái, các doanh nghiệp trong lĩnh vực này đang nỗ lực chuyển hướng sang các thị trường chính ở Bắc Mỹ, Anh, châu Âu và Đông Bắc Á. Tuy nhiên, việc thích nghi này không hề đơn giản và đang đối mặt với nhiều khó khăn.
Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam tại cuộc họp Giao ban kinh tế tháng 5 với Bộ ngoại giao và Đại sứ quán Việt Nam tại nước ngoài
Thể hiện sự suy giảm nghiêm trọng tại các thị trường trọng điểm:
Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ trong 4 tháng đầu năm 2023 chỉ đạt 3,9 tỷ USD, giảm 30,6% so với cùng kỳ năm 2022. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu nhóm đồ gỗ chỉ đạt 2,6 tỷ USD, giảm 38% so với cùng kỳ.
Tương tự, so với cùng giai đoạn năm trước, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sang các thị trường chính cũng đồng loạt giảm mạnh: Mỹ giảm 37,9% xuống còn 2,02 tỷ USD, Nhật Bản giảm 1,5% xuống còn 556,2 triệu USD, Hàn Quốc giảm 22,2% xuống còn 273,5 triệu USD, Trung Quốc giảm 12,8% xuống còn 481,2 triệu USD, Anh giảm 38% xuống còn 60,33 triệu USD, Australia giảm 39,7% xuống còn 35,7 triệu USD, và thị trường EU cũng giảm đến 60%. Mặc dù hiện đang là mùa hàng của EU, nhưng các đơn hàng mới rất ít.
Nỗ lực chuyển hướng và thách thức đối mặt:
Trước tình hình không mấy lạc quan, các doanh nghiệp trong ngành gỗ đang tìm kiếm cơ hội đầu tư và mở rộng các mặt hàng gỗ có tính cạnh tranh cao hơn. Sự tập trung hiện tại đang đặt nặng vào các thị trường chính ở Bắc Mỹ, Anh, châu Âu và Đông Bắc Á.
Tuy nhiên, để mở rộng thị trường này đòi hỏi các doanh nghiệp ngành gỗ phải đối mặt với nhiều thách thức. Dưới đây là một số khó khăn mà ngành gỗ Việt Nam đang phải đối mặt trong việc chuyển hướng xuất khẩu:
- Cạnh tranh từ các quốc gia khác: Các quốc gia khác như Trung Quốc, Malaysia và Indonesia cũng là những người chủ chốt trong lĩnh vực sản xuất và xuất khẩu gỗ. Cạnh tranh từ các quốc gia này tạo ra áp lực lớn đối với ngành gỗ Việt Nam khi cố gắng tiếp cận các thị trường mới.
- Thay đổi yêu cầu về bảo vệ môi trường và pháp lý: Các thị trường tiêu thụ lớn đang tăng cường quy định và yêu cầu về bảo vệ môi trường và pháp lý liên quan đến nguồn gốc gỗ. Việc tuân thủ các quy định này đòi hỏi các doanh nghiệp ngành gỗ phải đáp ứng các tiêu chuẩn cao và có khả năng chứng minh nguồn gốc gỗ của họ.
- Thay đổi xu hướng tiêu dùng: Xu hướng tiêu dùng tại các thị trường tiêu thụ đã thay đổi, với sự tăng cường các yêu cầu về bền vững và các sản phẩm gỗ tự nhiên. Các doanh nghiệp ngành gỗ Việt Nam cần thích nghi với sự thay đổi này và tập trung vào việc sản xuất các sản phẩm gỗ có chứng nhận bền vững và đáp ứng được nhu cầu của khách hàng.
- Cải thiện chất lượng và thiết kế sản phẩm: Để cạnh tranh trên thị trường quốc tế, các doanh nghiệp ngành gỗ Việt Nam cần cải thiện chất lượng sản phẩm và đầu tư vào thiết kế để tạo ra những sản phẩm hấp dẫn và độc đáo.
- Vấn đề vận chuyển và logistics: Đối với việc xuất khẩu sang các thị trường mới, vấn đề vận chuyển và logistics là một trong những thách thức quan trọng. Các doanh nghiệp cần đảm bảo rằng hàng hóa được vận chuyển an toàn, đảm bảo chất lượng và đáp ứng kịp thời các yêu cầu của khách hàng.
Trong bối cảnh này, các doanh nghiệp ngành gỗ Việt Nam cần chú trọng đến việc cải thiện chất lượng sản phẩm, tuân thủ các quy định về môi trường và pháp lý, tìm kiếm các thị trường mới và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Đồng thời, việc đầu tư vào nghiên cứu và phát triển sản phẩm cũng là một yếu tố quan trọng để tạo ra các sản phẩm gỗ có giá trị gia tăng cao và phù hợp với nhu cầu tiêu thụ hiện tại.
Đình Cường – tổng hợp