Việc sắp xếp, đổi mới các công ty nông, lâm nghiệp đã đạt được những kết quả quan trọng, nhưng vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Điều này đòi hỏi sự quyết tâm và phối hợp chặt chẽ từ các cấp chính quyền và cơ quan liên quan, với tinh thần trách nhiệm cao và cam kết không đùn đẩy nhiệm vụ.
Những thành tựu đạt được
Triển khai Nghị quyết 30-NQ/TW (2014) và Kết luận 82-KL/TW (2020) của Bộ Chính trị, công tác đổi mới các công ty nông, lâm nghiệp đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các tập đoàn lớn như Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam và Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam hoạt động hiệu quả hơn, tạo việc làm cho lao động địa phương, góp phần ổn định kinh tế – xã hội tại vùng sâu, vùng xa.
Đặc biệt, các bước thể chế hóa chính sách, phê duyệt phương án sắp xếp, giao đất, cho thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã có tiến triển. Những thành công này khẳng định tính đúng đắn của các nghị quyết và chính sách trong việc phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững.
Hạn chế và thách thức
Tuy nhiên, tiến độ sắp xếp và đổi mới vẫn còn chậm, khi 95 công ty (chiếm 37%) tại 24 tỉnh, thành phố chưa hoàn thành các nhiệm vụ. Một số doanh nghiệp sau sắp xếp vẫn hoạt động kém hiệu quả, chưa đáp ứng được kỳ vọng.
Các vướng mắc chủ yếu đến từ:
- Khó khăn về thể chế, chính sách và cơ chế quản lý đất đai.
- Tình trạng tranh chấp, lấn chiếm đất đai kéo dài.
- Thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan và địa phương.
Trách nhiệm và nhiệm vụ trọng tâm
Trong thời gian tới, việc sắp xếp, đổi mới công ty nông, lâm nghiệp cần được thực hiện quyết liệt, đúng kế hoạch. Các cấp chính quyền cần xác định rõ trách nhiệm và cam kết xử lý các vấn đề thuộc thẩm quyền.
Vai trò của UBND các tỉnh, thành phố:
Là cơ quan đại diện chủ sở hữu và thực hiện quản lý nhà nước về đất đai, UBND các tỉnh cần hoàn thành việc phê duyệt phương án tổng thể trước ngày 30/6/2024, và điều chỉnh các phương án phù hợp với Nghị định 04/2024/NĐ-CP trước ngày 30/9/2024. Đồng thời, cần xử lý dứt điểm các tranh chấp đất đai và xây dựng kế hoạch sử dụng đất sau khi tiếp nhận từ các công ty.
Giải pháp cụ thể từ các Bộ, ngành
- Bộ Nông nghiệp và PTNT:
- Chủ trì xây dựng chỉ thị về nhiệm vụ sắp xếp, đổi mới công ty nông, lâm nghiệp.
- Thẩm định, trình Thủ tướng phê duyệt các phương án sắp xếp.
- Bộ Tài chính:
- Xây dựng cơ chế tài chính hỗ trợ giải thể công ty mất khả năng thanh toán và bổ sung vốn điều lệ cho các công ty 100% vốn nhà nước.
- Bộ Tài nguyên và Môi trường:
- Đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đo đạc, cắm mốc và giải quyết tranh chấp đất đai.
- Ngân hàng Nhà nước:
- Hỗ trợ cơ chế cho vay đối với các dự án trồng rừng và cây công nghiệp dài ngày, phù hợp xu hướng chuyển đổi xanh.
Định hướng dài hạn
Việc sắp xếp, đổi mới các công ty nông, lâm nghiệp không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp mà còn góp phần phát triển bền vững ngành nông nghiệp và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Đặc biệt, xây dựng thị trường tín chỉ các-bon và thúc đẩy các mô hình kinh doanh thân thiện với môi trường sẽ là xu hướng cần chú trọng trong thời gian tới.
Sự thành công của nhiệm vụ này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ từ các cấp, các ngành. Trong đó, mỗi cấp, mỗi cơ quan phải chủ động xử lý các khó khăn, không chờ đợi hoặc đùn đẩy trách nhiệm, để đảm bảo hoàn thành mục tiêu theo đúng lộ trình mà Chính phủ đã đề ra.
Thanh Sơn