Biên tập viên

Trong nhiều năm, mô hình gia công sản xuất (OEM) theo đơn đặt hàng đã là “cỗ máy” chính vận hành ngành công nghiệp gỗ xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, cuộc suy giảm đơn hàng nghiêm trọng năm 2023 đã gióng lên một hồi chuông cảnh tỉnh, phơi bày sự mong manh của một mô hình phụ thuộc quá nhiều vào các khâu trung gian. Trong bối cảnh đó, một con đường mới đang mở ra, hứa hẹn không chỉ sự tăng trưởng bền vững mà còn là cơ hội để xây dựng thương hiệu Việt trên bản đồ toàn cầu: chuyển đổi sang mô hình kinh doanh trực tiếp đến người tiêu dùng (D2C), với “chiếc chìa khóa vàng” là thương mại điện tử (TMĐT).

Sức ép Chuyển đổi: Khi Mô hình Cũ Không còn Bền vững

Mô hình xuất khẩu FOB truyền thống đang đối mặt với hai điểm yếu chí mạng. Thứ nhất là chi phí phân phối khổng lồ. Một sản phẩm nội thất có giá FOB 100 USD tại cảng Việt Nam có thể bị đội giá lên tới 300-400 USD khi đến tay người tiêu dùng Mỹ do các chi phí về logistics, thương hiệu và bán hàng. Phần giá trị gia tăng lớn nhất này lại không thuộc về nhà sản xuất.

Thứ hai, và nguy hiểm hơn, là sự脆弱 (dễ bị tổn thương) trước các chính sách thuế quan. Nếu một mức thuế nhập khẩu 25% được áp dụng, nó sẽ tác động nặng nề đến các DN chỉ tập trung vào xuất khẩu FOB. Rõ ràng, việc giao phó toàn bộ số phận của mình cho các nhà phân phối và các chính sách thương mại khó đoán định không còn là một chiến lược an toàn.

Bán hàng trực tiếp đến người tiêu dùng cuối cùng chính là giải pháp để vượt qua những thách thức này. Chiến lược này không chỉ giúp giảm đáng kể tác động của thuế quan mà còn cho phép DN gia tăng biên lợi nhuận, giảm chi phí trung gian và quan trọng nhất là giành lại quyền kiểm soát trải nghiệm của khách hàng.

Thương mại Điện tử: Cánh cửa Dẫn vào “Mỏ vàng” 165 Tỷ USD

Nếu D2C là đích đến, thì TMĐT chính là con đường. Thị trường TMĐT ngành nội và ngoại thất tại Mỹ đang bùng nổ với tốc độ tăng trưởng hơn 30% mỗi năm, đạt quy mô 165 tỷ USD vào năm 2024 và dự kiến sẽ chạm mốc 177 tỷ USD vào năm 2029. Đây chính là “mỏ vàng” mà các DN Việt Nam hoàn toàn có khả năng khai thác.

Các nền tảng TMĐT hàng đầu như Amazon, Wayfair, và Walmart đã tạo ra một sân chơi khổng lồ, nơi các DN có thể tiếp cận hàng triệu khách hàng tiềm năng trên khắp nước Mỹ. Với việc Amazon một mình chiếm hơn 40% thị phần TMĐT ở Bắc Mỹ, cơ hội cho hàng Việt là vô cùng lớn. Ông Lê Đức Nghĩa, Chủ tịch An Cường, cũng đánh giá cao TMĐT là một kênh tiếp cận thị trường hiệu quả, đặc biệt đối với các DN vừa và nhỏ.

Nghĩa Sơn: Một Case Study về sự Táo bạo và Đầu tư Bài bản

Câu chuyện của công ty Nghĩa Sơn là một minh chứng sống động cho hành trình chuyển đổi từ OEM sang D2C. Vốn là một DN chuyên gia công vỉ lót sàn ngoài trời xuất khẩu sang châu Âu , Nghĩa Sơn đã nhận thấy sự trỗi dậy mạnh mẽ của TMĐT và sự suy giảm của các mô hình bán lẻ truyền thống. Họ quyết định đây là “cánh cửa đưa ngành nội thất Việt Nam đến với những giá trị mới”

Họ đã hành động một cách quyết liệt và bài bản:

Xây dựng Thương hiệu riêng: Thay vì ẩn mình sau các đơn hàng gia công, họ đã gây dựng thương hiệu Victory Relax Group và đầu tư chuyên nghiệp vào hệ thống nhận diện, marketing và hình ảnh.

Đầu tư Logistics tại Mỹ: Nhận thức rằng tốc độ là Vua trong TMĐT, Nghĩa Sơn đã thành lập 6 kho hàng tại các tiểu bang trọng điểm của Mỹ để đảm bảo giao hàng trong vòng 48 giờ.

Chấp nhận Thử thách: Hành trình này không hề dễ dàng. Hai năm đầu, họ chịu lỗ nặng. Nhưng bằng cách quan sát thị trường, nắm bắt xu hướng và điều chỉnh kịp thời, họ đã gặt hái thành quả với trung bình 100 đơn hàng/ngày và mục tiêu 1.000 đơn/ngày là hoàn toàn trong tầm tay.

Bài học lớn nhất từ Nghĩa Sơn là: “Khi không phụ thuộc vào đơn hàng gia công, tiếp cận được người dùng bằng chính thương hiệu và thiết kế của mình, DN mới đảm bảo được con đường phát triển bền vững”.

Thách thức và Con đường Phía trước

Con đường chuyển đổi sang D2C không trải đầy hoa hồng. Các DN Việt Nam phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt từ các DN Trung Quốc, những người được xem là “bậc thầy” trong lĩnh vực này. Họ rất nhanh nhạy, mạnh dạn đầu tư và đã sở hữu gần như hoàn chỉnh chuỗi cung ứng nội thất online trên khắp nước Mỹ, với những công ty đạt doanh số từ 300-800 triệu USD, thậm chí 1 tỷ USD mỗi năm trên môi trường online.

Để có thể cạnh tranh, DN Việt cần một chiến lược tổng thể:

Đầu tư nghiêm túc: Cần có cái nhìn dài hạn và sẵn sàng chấp nhận những khó khăn ban đầu.

Tập trung vào Chất lượng và Thương hiệu: Nâng cao chất lượng sản phẩm, cải thiện dịch vụ khách hàng và có chiến lược marketing bài bản là điều bắt buộc.

Liên kết để tạo sức mạnh: Một DN đơn lẻ sẽ khó cạnh tranh. Các DN Việt có thể liên kết, tận dụng thế mạnh của nhau để bù trừ cho yếu điểm, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh.

Tóm lại, việc chuyển đổi từ OEM sang D2C thông qua TMĐT không còn là một xu hướng, mà là một cuộc cách mạng trong tư duy kinh doanh. Nó đòi hỏi sự đầu tư lớn về tài chính, công nghệ và con người, nhưng phần thưởng mang lại là vô cùng xứng đáng: sự tự chủ, biên lợi nhuận cao hơn, và quan trọng nhất là cơ hội xây dựng một thương hiệu Việt có giá trị và đứng vững trên thị trường toàn cầu.