Ngành Lâm nghiệp: Cốt lõi trong Mục tiêu Phát thải Ròng Bằng “0” vào Năm 2050
Tại Hội thảo “Phát huy giá trị nguồn lợi từ rừng gắn với mục tiêu Net-Zero và phát triển bền vững”, diễn ra vào ngày 24/9, TS. Hà Công Tuấn, Nguyên Thứ trưởng Thường trực Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Chủ tịch Hội Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, đã nhấn mạnh vai trò quan trọng của ngành lâm nghiệp trong cân bằng phát thải và hấp thụ khí nhà kính, qua đó góp phần thực hiện cam kết Net-Zero vào năm 2050.
Ngành Lâm nghiệp và Giảm Phát thải Khí Nhà kính
Theo TS. Hà Công Tuấn, Quy hoạch Lâm nghiệp Quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, xác định diện tích rừng và đất lâm nghiệp là 15,85 triệu ha, bao gồm:
- Rừng đặc dụng: 2,45 triệu ha
- Rừng phòng hộ: 5,23 triệu ha
- Rừng sản xuất: 8,16 triệu ha
Trong giai đoạn 2017-2023, diện tích và độ che phủ rừng tại Việt Nam liên tục gia tăng. Nếu năm 2017 đạt 14,41 triệu ha với tỷ lệ che phủ 41,45%, thì năm 2023 diện tích rừng tăng lên 14,82 triệu ha, tương ứng tỷ lệ 42,50%. Kết quả này nhờ vào việc trồng mới hơn 105.000 ha rừng mỗi năm và khoanh nuôi, tái sinh tự nhiên trên gần 25.000 ha/năm.
Khả năng hấp thụ khí nhà kính của ngành lâm nghiệp:
Theo đánh giá của Viện Điều tra Quy hoạch rừng và các chuyên gia REDD+, từ năm 2011-2018, Việt Nam đã giảm trung bình 18,3 triệu tấn phát thải khí nhà kính/năm nhờ ngăn chặn suy thoái và mất rừng. Cùng thời gian, khả năng hấp thụ khí nhà kính tăng thêm 38,5 triệu tấn/năm, với tổng lượng hấp thụ đạt trung bình 56,8 triệu tấn khí nhà kính/năm.
TS. Hà Công Tuấn nhấn mạnh: “Mỗi năm, ngành lâm nghiệp đóng góp khoảng 17 triệu tín chỉ CO2, tương ứng với lượng hấp thụ tăng thêm 17 triệu tấn khí nhà kính.”
Tiềm năng Nâng cao Chất lượng Rừng và Thị trường Tín chỉ Carbon
Dù diện tích rừng khó có thể mở rộng đáng kể, nhưng tiềm năng nâng cao chất lượng rừng và khả năng hấp thụ carbon vẫn rất lớn. Theo ông Tuấn, mật độ CO2 bình quân trong 1 ha rừng dao động tùy thuộc chất lượng rừng:
- Rừng tự nhiên thường xanh giàu: 143,33 tấn/ha
- Rừng tự nhiên trung bình: 69,94 tấn/ha
- Rừng tự nhiên nghèo: 31,95 tấn/ha
- Rừng trồng: 27,29 tấn/ha
Hiện nay, thị trường tín chỉ carbon toàn cầu đang phát triển mạnh mẽ, với giá tín chỉ dao động từ 1-2 USD đến gần 200 USD/tấn, tùy thuộc vào tiêu chuẩn và lợi ích đi kèm của từng dự án. Việt Nam đang hướng tới xây dựng thị trường carbon tuân thủ, với hai giai đoạn chính:
- Đến 2027: Hoàn thiện quy định quản lý tín chỉ carbon, triển khai thí điểm sàn giao dịch vào năm 2025.
- Từ 2028: Chính thức vận hành sàn giao dịch tín chỉ carbon và kết nối với thị trường quốc tế.
Lộ trình Thực hiện và Kỳ Vọng
Theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP, việc phát triển thị trường carbon là bước đi chiến lược, vừa phù hợp với xu hướng toàn cầu vừa góp phần đạt mục tiêu phát thải ròng bằng “0”. TS. Hà Công Tuấn nhận định: “Việt Nam không phải là nước đi đầu, nhưng cũng không chậm trễ trong phát triển thị trường tín chỉ carbon. Đây là công cụ quan trọng giúp ngành lâm nghiệp phát triển bền vững, góp phần vào mục tiêu chung về biến đổi khí hậu.”
Kết luận
Với vai trò quan trọng trong giảm phát thải và hấp thụ khí nhà kính, ngành lâm nghiệp là trụ cột trong cam kết Net-Zero của Việt Nam vào năm 2050. Sự phối hợp giữa các cơ quan, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế sẽ giúp nâng cao giá trị rừng, phát triển thị trường carbon hiệu quả và đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững.
Đình Cường