Nghị quyết số 05-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển lâm nghiệp bền vững giai đoạn 2026 – 2030 và những năm tiếp theo được ban hành trong bối cảnh ngành lâm nghiệp Nghệ An đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ về mô hình tăng trưởng, vừa bảo đảm quản lý, bảo vệ và phát triển bền vững tài nguyên rừng, vừa phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế của rừng trong phát triển kinh tế xanh, kinh tế sinh thái, góp phần cải thiện sinh kế cho người dân, đặc biệt là khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Với hơn 1,179 triệu ha đất lâm nghiệp, chiếm khoảng 71,5% diện tích tự nhiên toàn tỉnh, Nghệ An là địa phương có diện tích rừng lớn nhất khu vực Bắc Trung Bộ. Trong những năm qua, công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng đạt nhiều kết quả tích cực; tỷ lệ che phủ rừng duy trì ổn định trên 58%; giá trị sản xuất lâm nghiệp giai đoạn 2021 – 2025 tăng trưởng bình quân 7,66%/năm; kim ngạch xuất khẩu gỗ và lâm sản ngoài gỗ đạt khoảng 227,47 triệu USD/năm. Bình quân hằng năm, toàn tỉnh trồng mới từ 18.000 – 22.000 ha rừng tập trung và trên 8 triệu cây phân tán, góp phần nâng tỷ lệ che phủ rừng từ 57,02% năm 2015 lên 59,01% năm 2024.

Bên cạnh những kết quả đạt được, lĩnh vực lâm nghiệp vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như: cơ cấu rừng trồng chủ yếu là gỗ nhỏ, giá trị kinh tế chưa cao; diện tích rừng trồng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững còn thấp; chất lượng rừng tự nhiên ở một số khu vực chưa cao; hạ tầng lâm nghiệp, nhất là đường lâm nghiệp và hệ thống phòng cháy, chữa cháy rừng còn thiếu; việc khai thác các giá trị đa dụng của rừng như lâm sản ngoài gỗ, kinh tế dưới tán rừng, dịch vụ môi trường rừng, thị trường các-bon chưa tương xứng với tiềm năng; đời sống của một bộ phận người dân làm nghề rừng còn gặp nhiều khó khăn.

Nghị quyết số 05-NQ/TU xác định quan điểm phát triển lâm nghiệp theo hướng toàn diện, bền vững và đa giá trị; gắn quản lý, bảo vệ rừng với phát triển kinh tế lâm nghiệp, nâng cao thu nhập cho người dân, bảo đảm quốc phòng, an ninh và thích ứng với biến đổi khí hậu. Trong đó, người dân và chủ rừng được xác định là trung tâm của quá trình phát triển, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân thông qua các mô hình kinh tế rừng hiệu quả như trồng rừng gỗ lớn, phát triển lâm sản ngoài gỗ, dược liệu, nông lâm kết hợp và dịch vụ môi trường rừng.

Nghị quyết cũng định hướng chuyển đổi mô hình tăng trưởng của ngành lâm nghiệp từ phát triển theo chiều rộng sang chú trọng nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng; hình thành các vùng nguyên liệu tập trung, phát triển công nghiệp chế biến sâu, gắn sản xuất với thị trường và ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến, thân thiện môi trường. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ xây dựng và đưa Khu lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao vùng Bắc Trung Bộ vào hoạt động hiệu quả, tạo động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành lâm nghiệp Nghệ An.

Thực hiện Nghị quyết số 05-NQ/TU, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động tham mưu UBND tỉnh xây dựng Đề án phát triển lâm nghiệp bền vững tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026 – 2030 và những năm tiếp theo, làm cơ sở cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp. Lộ trình triển khai tập trung vào các nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Trước hết, tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo điều kiện thuận lợi thu hút các nguồn lực đầu tư phát triển lâm nghiệp; ưu tiên phát triển giống cây lâm nghiệp chất lượng cao, trồng rừng gỗ lớn, nâng cao năng suất và chất lượng rừng trồng; phát triển kinh tế dưới tán rừng, thúc đẩy liên kết giữa sản xuất, chế biến và tiêu thụ lâm sản.

Đồng thời, tập trung nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về lâm nghiệp; tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý tài nguyên rừng, theo dõi diễn biến rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng; củng cố tổ chức bộ máy, phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng kiểm lâm trong công tác bảo vệ rừng.

Cùng với nguồn ngân sách nhà nước, tỉnh chú trọng huy động các nguồn lực xã hội hóa, nguồn chi trả dịch vụ môi trường rừng, nguồn từ thị trường các-bon và các chương trình, dự án hợp tác trong và ngoài nước nhằm bảo đảm nguồn lực thực hiện các mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững.

Đối với cấp ủy, chính quyền địa phương có rừng, nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện Nghị quyết phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa bàn; quản lý chặt chẽ diện tích rừng và đất lâm nghiệp; thực hiện hiệu quả công tác bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng; đẩy nhanh tiến độ giao đất gắn với giao rừng; phát triển rừng trồng gỗ lớn, từng bước nâng cao thu nhập, ổn định đời sống cho người dân.

Công tác tuyên truyền, quán triệt Nghị quyết được xác định là nhiệm vụ thường xuyên nhằm tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện, bảo đảm các mục tiêu của Nghị quyết được triển khai đồng bộ, hiệu quả, góp phần đưa ngành lâm nghiệp Nghệ An phát triển theo hướng hiện đại, bền vững, đóng góp tích cực vào tăng trưởng xanh của tỉnh trong giai đoạn tới.

BLNCNC